تحلیل ضرایب محصولات زنجیره فولاد و قیمت محصولات پایین‌دستی – متالاین

میانگین قیمت شمش فولاد در بورس کالا و ضرایب قیمتی زنجیره فولاد (کنسانتره، گندله، آهن اسفنجی و شمش) در بازه‌های زمانی مختلف

نمودار میانگین قیمت شمش فولاد در بورس کالا بر حسب میلیون تومان بر تن و همچنین ضرایب قیمتی محصولات مختلف زنجیره فولاد (کنسانتره، گندله، آهن اسفنجی و شمش) را در بازه‌های زمانی مختلف (هفتگی، یک‌ماهه، سه‌ماهه و یک‌ساله) مشاهده می‌کنید.

تحلیل قیمت شمش فولاد

بر اساس نمودار ارائه شده، میانگین قیمت هر تن شمش فولاد در بورس کالا در بازه زمانی یک‌ساله برابر با ۲۶.۹ میلیون تومان بوده است، در حالی که این قیمت در بازه‌های کوتاه‌مدت‌تر مانند سه‌ماهه و یک‌ماهه به ۲۹.۵ میلیون تومان افزایش یافته و در بازه هفتگی به بالاترین میزان خود یعنی ۲۹.۹ میلیون تومان رسیده است. این روند صعودی نشان می‌دهد که قیمت شمش فولاد در کوتاه‌مدت به شکل چشمگیری نسبت به درازمدت افزایش یافته است.

 

تحلیل ضرایب قیمتی زنجیره فولاد

همچنین ضرایب قیمتی هر محصول در زنجیره فولاد را به‌صورت درصدی از قیمت نهایی شمش در نمودار مشاهده می‌کنید. ضریب قیمتی کنسانتره در محدوده ۱۶.۵% تا ۱۹.۴%، گندله در محدوده ۲۳.۲% تا ۲۳.۷% و آهن اسفنجی در محدوده ۵۵.۵% تا ۵۸.۶% قرار دارد.

برای بررسی تفاوت ضرایب قیمتی در بازه‌های بلندمدت (یک‌ساله) و کوتاه‌مدت (هفتگی)، به اعداد روی نمودار توجه می‌کنیم. ضریب قیمتی کنسانتره از ۱۶.۵% در بازه یک‌ساله به ۱۹.۳% در بازه هفتگی افزایش یافته که تفاوت نسبتاً معناداری است. همچنین، ضریب قیمتی گندله از ۲۳.۵% در بازه یک‌ساله به ۲۳.۲% در بازه هفتگی رسیده است که آن نیز تفاوت نسبتاً کمی به شمار می‌رود. در نهایت، ضریب قیمتی آهن اسفنجی از ۵۸.۶% در بازه یک‌ساله به ۵۶.۸% در بازه هفتگی کاهش یافته که نشان‌دهنده تفاوت نسبتاً معناداری است. به طور کلی، با وجود اینکه ضرایب قیمتی دو محصول (گندله و اسفنجی) از سه محصول در کوتاه‌مدت نسبت به درازمدت کاهش یافته‌اند، اما ضریب قیمتی کنسانتره سنگ آهن به‌طور مشخص در کوتاه‌مدت رشد بیشتری را تجربه کرده است. به عبارت دیگر، افزایش قیمت کنسانتره آهن در کوتاه‌مدت از افزایش قیمت مواد ادامه زنجیره خود (گندله و آهن اسفنجی) پیشی گرفته است.

 

مقایسه قیمت گندله در بورس کالا (دلار نیما/تن)، سنگ آهن ۶۲% سی‌اف‌آر چین و گندله ۶۵% سی‌اف‌آر چین

حال به نمودار “مقایسه قیمت گندله در بورس کالا (دلار نیما/تن)، سنگ آهن ۶۲% سی‌اف‌آر چین و گندله ۶۵% سی‌اف‌آر چین” که دوره زمانی ابتدای ۱۴۰۱ تا تابستان ۱۴۰۴ تهیه شده توجه کنید.

 

روند قیمت‌های گندله طبق نمودار از این قرارند:
سنگ آهن ۶۲% CFR چین: خط آبی‌رنگ نمودار، قیمت سنگ آهن ۶۲% CFR چین را نشان می‌دهد. این قیمت از اوایل سال ۱۴۰۱ با نوسانات زیادی همراه بوده و در دوره‌های مختلف افزایش و کاهش داشته است. در مقاطعی، این قیمت به زیر ۱۰۰ دلار در هر تن نیز رسیده، اما به‌طور کلی یک روند نزولی تا حدودی پایدار را تجربه کرده و نهایتاً در محدوده ۱۰۰ دلار در هر تن قرار گرفته است.

گندله ۶۵% CFR چین: خط نارنجی‌رنگ، قیمت گندله ۶۵% CFR چین را نشان می‌دهد. این خط از اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۲ یک روند ثابت و تقریباً بدون نوسان را در محدوده ۱۳۵ تا ۱۴۰ دلار در هر تن طی کرده است.

گندله ایران (بورس کالا): خط قهوه‌ای‌رنگ، قیمت گندله ایران در بورس کالا را نشان می‌دهد. این قیمت در مقاطعی نوسانات قابل توجهی داشته، اما به‌طور کلی از اواسط ۱۴۰۲، در محدوده ۱۲۵ تا ۱۳۵ دلار در هر تن ثابت مانده است.

 

مقایسه و تحلیل
با بررسی روند این سه خط، می‌توان دریافت که گندله ۶۵% CFR چین از اردیبهشت ۱۴۰۲ تا پایان دوره نمودار (تابستان ۱۴۰۴)، ثبات قیمتی قابل توجهی را تجربه کرده است. این ثبات در حالی رخ داده که قیمت سنگ آهن ۶۲% CFR چین، نوسانات زیادی را به خود دیده و قیمت گندله در بورس کالای ایران نیز در مقاطعی نوسان داشته است.

با این حال، یک نکته مهم در این نمودار، تفاوت قیمت گندله ایران با قیمت‌های جهانی است. در اکثر مقاطع زمانی، قیمت گندله در بورس کالا (ایران) پایین‌تر از قیمت گندله ۶۵% CFR چین بوده است. این اختلاف قیمت، به دلیل عوامل متعددی از جمله نرخ دلار نیمایی که در بورس کالا برای قیمت‌گذاری استفاده می‌شود، هزینه حمل و نقل، و سیاست‌های داخلی تعیین قیمت است. در یک دوره کوتاه در اوایل سال ۱۴۰۱، قیمت گندله ایران از قیمت گندله ۶۵% CFR چین پیشی گرفت، اما پس از آن، این روند معکوس شده و قیمت ایران پایین‌تر از قیمت جهانی قرار گرفته است. این موضوع نشان می‌دهد که بازار داخلی گندله در ایران به صورت کامل از نوسانات بازارهای جهانی تبعیت نمی‌کند و متأثر از عوامل داخلی مانند نرخ ارز و سیاست‌های قیمت‌گذاری نیز هست.

 

مقایسه قیمت فروش میلگرد، شمش فولاد (هزار ریال بر کیلوگرم) و مقدار اسپرد میلگرد و شمش از ابتدای 1401 تا تابستان 1404

 

با توجه به نمودار سوم، قیمت‌های شمش و میلگرد در بورس کالا از ابتدای سال ۱۴۰۱ تا تابستان ۱۴۰۴ روند افزایشی داشته‌اند. قیمت شمش فولاد و قیمت میلگرد به‌طور کلی از روندی صعودی تبعیت کرده‌اند و قیمت میلگرد همواره بالاتر از قیمت شمش قرار گرفته است.

همچنین، اسپرد یا فاصله قیمتی میلگرد نسبت به شمش، که نشان‌دهنده حاشیه سود تولیدکنندگان است، در این دوره افزایش یافته است. این اسپرد که در اوایل سال ۱۴۰۱ بین ۱۰ تا ۱۵ درصد بوده، در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ به طور کلی در محدوده ۱۵ تا ۲۰ درصد قرار گرفته و حتی در مقاطعی از ۲۵ درصد نیز فراتر رفته است. این رشد در اسپرد نشان‌دهنده بهبود سودآوری برای کارخانه‌های تولید میلگرد در طول دوره مورد بررسی است.

 

مقایسه بیلت صادراتی و بورس کالای ایران و دریای سیاه (دلار نیما بر تن) از ابتدای 1401 تا تابستان 1404

 

بر اساس نمودار مقایسه بیلت صادراتی و بورس کالای ایران و دریای سیاه (دلار نیما/تن)، قیمت بیلت در این سه بازار از ابتدای سال ۱۴۰۱ تا تابستان ۱۴۰۴ با نوسانات قابل توجهی همراه بوده است. در ابتدای دوره، قیمت بیلت صادراتی ایران و بیلت دریای سیاه با هم همگام بوده‌اند و در سطوح بالایی قرار داشتند، اما پس از آن با افت شدیدی مواجه شده‌اند. در اکثر مقاطع زمانی، قیمت بیلت در بازار دریای سیاه نوسانات بیشتری داشته، در حالی که قیمت بیلت بورس کالای ایران روند پایدارتری را طی کرده است.

با نگاهی دقیق‌تر به نمودار، مشخص می‌شود که از اواسط سال ۱۴۰۲، قیمت‌های بیلت صادراتی ایران، بورس کالای ایران و بیلت دریای سیاه به هم نزدیک شده و تقریباً در یک سطح قرار گرفته‌اند.